Het Luiertarief

Ik ben nogal een enthousiaste gitarist. Enthousiast, dus niet per se goed. Mijn gebrek aan talent probeer ik, zoals elke echte man wel zal herkennen, te verbloemen met de aankoop van een behoorlijke hoeveelheid gitaren. Ik heb er op het moment dat ik dit schrijf ongeveer 22, en 3 basgitaren, en 2 ukeleles… Als ik dat vertel tegen mensen, moeten ze altijd lachen. “En speel je daar ook allemaal op dan?” is de meest gestelde vraag. “Jazeker,” zeg ik dan, en dat klopt. Ik speel op al die gitaren, alhoewel ik natuurlijk wel mijn voorkeur heb. “Maar is dat dan niet heel duur?”, is de vraag die daar dan steevast op volgt, en het antwoord daarop is heel eenvoudig: ja.

En dan komt de uitleg waar deze post eigenlijk over gaat. Het is verrassend hoeveel geld je overhoudt als je kinderen klaar zijn met studeren en het huis weer volledig aan jou en je eventuele partner is! En al die ruimte! Je moet toch iets om die leegte te vullen...

Maar zonder gekheid, het is echt wel een ding, al kun je niet alle huishoudens in Nederland over één kam scheren. Sommige mensen hebben echt nooit geld genoeg, sommige mensen hebben altijd te veel geld, maar een hele grote middengroep moet schrapen als ze beginnen te werken, schrapen als ze hun kinderen moeten onderhouden en een goede opleiding willen laten krijgen, en houdt geld over als die kids eindelijk uitgevlogen zijn. Mensen zoals ik dus.

Ik herinner me dat Manon en ik het niet breed hadden toen we begonnen. Flatje in de Noordstraat (196 gulden per maand inclusief stook), een huisje in de Erve voor iets meer, en uiteindelijk het huis waar we nu al 36 jaar wonen. Eerst huur voor heel veel geld, toen koop voor veel minder. Ik ga hier niet beweren dat we arm waren, dat waren we zeker niet, maar geld overhouden of sparen was er niet bij. Uiteindelijk is dat allemaal goed gekomen, en ik spaar nu per maand meer dan ik toen verdiende, maar gek is het wel.

Eigenlijk zou de manier waarop we geld verdienen moeten kloppen met de manier waarop we het uitgeven. En dan praat ik nog niet eens over het feit dat eigenlijk de manier waarop we belast worden ook zou moeten kloppen met de hoeveelheid geld die we verdienen. Solidariteit kennen we in Nederland eigenlijk alleen nog maar van rare linkse mensen die vinden dat we solidair moeten zijn met volken die uitgeroeid worden en kinderen die platgebombardeerd worden. Gek gedoe allemaal, wij wonen daar niet toch?

Wat is nou eigenlijk het probleem? Nou, oudere mensen sparen hun geld en betalen hun huizen af. Daar heb je als economie niet veel aan, en staan wij niet allen ten dienste van de markt? In de gemeenteraad van Waalwijk leerde ik van het bestaan van “verborgen rijkdom” onder ouderen. Daar moeten we helemaal geen medelijden mee hebben! Al die oudjes hebben een aardig pensioen opgebouwd, krijgen AOW, en hebben weinig of geen vaste lasten meer. Ze hebben ook niets nodig, voegen niets meer toe, en dus hoeven we niet voorzichtig met ze te zijn. Dit is geen grapje, dit kwam rechtstreeks uit de monden van de toen zittende centraal-rechtse coalitie tijdens een debat over de kortingen op huishoudelijke hulp en zorg.

Nou is dat een mening waar ik helemaal niets mee heb, maar er zit wel een klein puntje van waarheid in. Door de eerder door mij genoemde manier waarop ons inkomen zich in ons leven ontwikkelt, heb je geld op een moment dat je het niet echt meer nodig hebt.

Eigenlijk zou ons inkomens- en belastingstelsel de levensfase waar je in zit moeten ondersteunen. Dat is veel beter voor de economie ook. Oudere mensen hebben niet meer zoveel dure behoeftes, hoeven geen geld uit te geven aan dingen voor hun kinderen waar ze maar een paar jaar plezier van hebben. En dus zou mijn voorstel zijn om een soort circulair belastingstelsel te ontwikkelen. Een stelsel waarbij je niet veel betaalt als je begint, niet veel betaalt als je kinderen hebt, en meer betaalt als je kinderen het huis uit zijn en je verder geen kosten meer hebt. Progressief en zo natuurlijk: hoe meer geld, hoe meer je bijdraagt, maar wel passend bij de fase van je leven.

Ik stel me zo maar voor dat je een opbouwtarief hebt, een luiertarief (nu alleen voorbehouden aan de superrijken), een kippenkooitarief en een uitdrijftarief. Zo betalen de ouderen de jongeren, die op hun beurt dan weer makkelijker kunnen bijdragen aan de stijgende pensioenlast. Solidariteit, weet je wel?

Mooie dromen, en ondertussen geniet ik volop van mijn oude-mannen-collectie aso-gitaren. Na mij de zondvloed!