De boom en het internet

Er is de afgelopen weken veel te doen geweest over de Baardwijkse zomereik bij plan Loeff. Mensen die het allemaal niet zo goed bijgehouden hebben en mensen van buiten Waalwijk begrepen niet zo goed waar het nu precies over gaat, en vandaar dit korte verhaaltje. Laten we bij het begin beginnen:

Het is aardig om je te bedenken dat het voortbestaan van de boom nu bedreigd wordt door met name één eikel, maar dat het daar ook mee begonnen is. We weten het niet precies, maar laten we voor de veiligheid zeggen dat er ergens aan het einde van de 19e eeuw, 1886 of zo, een verdwaalde eikel terechtkwam op een veld achter wat de Baardwijkers in die tijd "de Herengracht" noemden. De boom werd met rust gelaten, hij stond ook helemaal niemand in de weg. Hij overleefde twee wereldoorlogen, de bouw van een fabriek vlak achter zijn stukje grond, en alle andere problemen die ervoor zorgen dat nog maar weinig bomen in de bebouwde kom het langer volhouden dan een paar decennia. En zo werd het vrij ongemerkt 2020, en kwam zonder dat de boom het merkte dat rustige bestaan een beetje onder druk te staan.

De fabriek waar het straatje langs de boom toegang toe gaf, sloot de deuren, en het pand kwam leeg te staan. Leegstand kost geld, of brengt in ieder geval niets op, en dus werd het fabrieksterrein omgetoverd tot een mooie locatie voor woningbouw. En daar begon het gezeur. In de gemeenteraad bestond er eigenlijk geen twijfel over dat de eik moest blijven staan. Heel de gemeenteraad? Nee! Een klein stammetje, bewoond door mensen die de belangen van personen met een grote portemonnee behartigen, blijft koppig weerstand bieden aan de meerderheid van de raad die de regels van de gemeente volgt. En toen dat stammetje na een dure en extern gefinancierde campagne plots de macht kreeg, leken de dagen van de eik geteld.

Nou kan je daar van alles van vinden, maar neem van mij aan dat alle gehanteerde argumenten in de pers onzin zijn. De gemeente heeft niet eerder toestemming gegeven de boom te kappen, de boom staat niet in de weg, de boom zorgt niet dat er geen huizen gebouwd kunnen worden, de boom maakt het niet onmogelijk elektriciteit de wijk in te krijgen, het college was niet verplicht een kapvergunning af te geven op basis van het advies van de bezwarencommissie, en de boom is niet te zwak en te oud om verplaatst te worden.  Sterker nog, voordat eraan gezaagd werd was de boom in uitstekende staat voor een boom van 150 jaar oud, en juist daarom heeft het college van Waalwijk in 2023 al in de plannen op laten nemen dat de boom beschermd was op de plek waar hij stond. Een terechte beslissing!! Bomen kunnen tussen de 1 en 100 punten halen op schaal van hoe waardevol ze zijn volgens de regels van de gemeente: de Eik scoorde op die schaal de maximale 100 punten! Volgens de regels van de gemeente Waalwijk moest de gemeente Waalwijk dus de kapvergunning weigeren. Helaas stond dat argument niet duidelijk genoeg verwoord in de uitleg bij de afwijzing van de kapvergunning, en na beoordeling van het bezwaar tegen het weigeren van de vergunning was dan ook het enige dat de bezwarencommisie van de gemeente vroeg dat stukje duidelijker uit te leggen. Maar ondanks alles, besloot het VVD college de vergunning toch te verlenen. 

Het was maar een boom, groen moest wijken voor rood, het was maar een boom, en nu moest hij dood!

Volledig onverwacht oordeelde de rechter daarna dat Stichting Wereldboom, vanaf het begin gesprekspartner van de gemeente en al tijden in moeizaam overleg met de projectontwikkelaar over de boom, geen belang had in wat er met de boom gebeurde, en verklaarde het beroep tegen de vergunning ongegrond. Daarmee werd de kapvergunning weer actief, maar omdat er nog meer rechtszaken speelden en er meteen beroep aangetekend werd, was kappen van de boom “op eigen risico”. Dat is juridisch niet zo apart, maar in het geval van de boom is eigen risico dan voornamelijk voor de mensen die de boom wilden behouden, en het was een kwestie van uren voordat de vergunning weer geblokkeerd zou worden. Als de boom weg is is hij weg, hem terugzetten gaat niet meer. En dus probeerden Dura Vermeer en Ponjé in die "eigen risico" periode de boom om te hakken, want geen boom meer: geen grond meer voor verdere actie door de rechtbank. 

Interessant allemaal voor de mensen die geïnteresseerd zijn in de formele kant van het verhaal, maar wat minder voor de mensen die het allemaal maar gezeur vinden. Laten dat nu ook de mensen zijn die een hele grote mond hebben als de regering iets doet waar zij het niet mee eens zijn, maar als andere mensen hetzelfde doen over iets waar zij het niet mee eens zijn, dan breekt de spreekwoordelijke pleuris uit. Het probleem daar dan weer mee is dat die mensen vaak nogal grof en weinig genuanceerd zijn, en ik probeer het netjes te zeggen. Vroeger was dat jammer maar helaas, wat er in Waalwijk gebeurde kwam zelden voorbij Sprang of Heusden, en zeker niet als het over iets lokaals als een boom gaat. Maar tegenwoordig hebben wij het internet, en elke Jodokus kan daar een mening op ventileren. En Jodokussen, daar hebben we er nogal wat van.

Toen ik de opnamen van de pogingen van Dura Vermeer en hun projectontwikkelaar Ponjé de boom snel te kappen op mijn Facebook pagina plaatste, kwam er nogal wat los bij het SchReeuwEnDE VoLkjE. De verwensingen en bedreigingen rolden als geweervuur uit mijn scherm. Wie dacht ik wel dat ik was om de mensen die de boom illegaal wilde kappen herkenbaar in beeld te brengen? Die mensen voerden ook slechts opdrachten van hun bazen uit! Rechtszaken zouden volgen, en ik zou volledig kaalgeplukt worden. Ze moesten me ophangen, ze zouden wel even langskomen, ik was een lul-klootzak-links gespuis-k..kerleier-en zo waren er nog wat meer of minder creatieve verwensingen, meestal minder. Toppunt van ironie was dan weer wel om door zo’n toetsenbordfascist uitgemaakt te worden voor NSBer. Daar waren wat geschiedenislessen gespijbeld lijkt me. Voor mij was het niets nieuws in ieder geval. Tijdens de rellen rond de troonswisseling van Beatrix in ’80 was er al eens een baksteen gewikkeld in een papieren Nederlandse vlag door mijn raam gegooid, en doodsbedreigingen zijn ook al vaker langsgekomen. Het deel van Wakker Nederland dat leeft aan de hand van de Gezond-Verstand-Krant loopt nou eenmaal niet echt over van fatsoen.. Voor mijn omgeving voelde het echter minder fijn, en dus heb ik mijn posts verwijderd, het waren sowieso live-uitzendingen die maar een paar dagen bleven staan, en heb ik mijn facebook op “alleen vrienden” gezet. Dat had ik 20 jaar geleden nooit gedaan, maar sop en kool zijn nou eenmaal allebei aan inflatie onderhevig als je wat ouder wordt, en dus is dat wat het dan blijkbaar moet zijn.

Moraal van het verhaal: je hoeft niet aan een boom te hangen om een eikel te zijn, maar als je voor eikels werkt en dingen doet die niet correct zijn moet je je niet verschuilen achter “ik doe ook maar wat me verteld wordt”! Dura Vermeer wil bouwen, en het zal hun een rotzorg zijn hoeveel lijken er uit de kast komen of in de grond blijven zitten. Ponjé, de ontwikkelaar, is boos omdat hij dacht dat het kappen van de boom geen probleem zou zijn en dat blijkt nu niet te kloppen. Hij is in zijn kruis getast, en omdat hij zichzelf erg serieus neemt moet de boom om zodat hij zich groot kan voelen. De argumenten van het college om de kapvergunning toch te verlenen lijken voornamelijk gebaseerd te zijn op bomen onbelangrijk vinden aan de ene kant, en een dikke vinger in het gezicht van GroenLinksaf aan de andere kant. 

Hoe dan ook: op het moment dat ik dit schrijf staat de boom er nog, en waar leven is is hoop. De boom kan nog verplaatst worden! Het aanbod van mensen die de boom willen behouden om dat voor eigen rekening te doen en dan ook een aantal jaren de kosten voor onderhoud op zich te nemen ligt al heel lang bij de gemeente en de ontwikkelaar, en blijft nog steeds van kracht. Wat er nu nog komt is afwachten, maar ik ben nog steeds naïef genoeg om te denken dat in ieder geval de raad van Waalwijk zich herkent in het idee van “als we onze burgers met enig gezag aan de regels willen houden, zullen we dat zelf ook moeten doen.” De boom kappen is een signaal aan Waalwijk dat de overheid groter is dan de mensen die ze vertegenwoordigt, en waar dat toe kan leiden zien we op dit moment aan de overkant van de grote plas dagelijks gebeuren.

Op basis van dat idee schreef ik een Haiku.. doe er je voordeel mee!

Eik-Kul

De Eik van Baardwijk

na het politiek geweld

geveld door eikels.